O szkole

KRÓTKI RYS HISTORYCZNY

Początki istnienia Szkoły Podstawowej w Lipowcu datują się na rok 1904. Została wybudowana za czasów austriackich. Pierwotnie mieściła się ona w niewielkim budynku, dziś znajduje się tam przedszkole. Pracowali w niej sumienni nauczyciele, ale panowała ciasnota. Uczono 7 klas w czterech salach lekcyjnych. Idea budowy nowej szkoły w Lipowcu zrodziła się, gdy zwiększyła się liczba uczniów i budynek starej szkoły okazał się za ciasny. Posiadał jedynie 4 sale lekcyjne i niewielki gabinet pomocy naukowych. Nauka 170 dzieci musiała się  więc odbywać na dwie zmiany. W tych warunkach nie było możliwości, by realizować program szkoły 8-klasowej.

Budowa nowej szkoły w Lipowcu okazała się koniecznością. Na czele Społecznego Komitetu Budowy Szkoły stanął p. Stanisław Greń, a po nim tę funkcję objął ówczesny kierownik, późniejszy dyrektor i Miejski Dyrektor Szkół – p. Józef Balcar. On sam tak wspomina tamten gorący okres: 5 maja 1969 roku podpisano deklarację fundatorską między Dyrekcją i Samorządem Robotniczym Fabryki Maszyn Elektrycznych CELMA w Cieszynie oraz Wojewódzkim Komitetem Społecznego Funduszu Budowy Szkół i Internatów w Katowicach i Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Cieszynie. Tak pisał o tym wydarzeniu Głos Ziemi Cieszyńskiej: „W dniu 5 maja br. Podpisana została w Fabryce Maszyn Elektrycznych CELMA deklaracja fundatorska załogi tego zakładu, która zobowiązała się do częściowego sfinansowania kosztów budowy szkoły podstawowej w Lipowcu. Poza dotacjami  z funduszu zakładowego i składkami załogi, pracownicy CELMY pomogą w czynie społecznym przy wznoszeniu tego budynku […]” Wstępne prace rozpoczęto późną jesienią 1969 roku, a w 1970 roku budowa ruszyła pełną parą. Budynek nowej szkoły był gotowy w stanie surowym jesienią 1970 roku. Wszystkie prace budowlane wykonane zostały samodzielnie przez mieszkańców Lipowca, którzy na placu budowy spędzili wiele dni ciężko pracując.

Każdy z mieszkańców opodatkował się na rzecz nowej szkoły: robotnicy – kwotą 400 zł., rolnicy – 80 zł. od hektara, zaś posiadacze lasu ofiarowali drewno. Wydatnej i wszechstronnej pomocy w trakcie całej budowy udzieliła cieszyńska CELMA, która później organizowała w nowej placówce kolonie i zimowiska. Uroczyste otwarcie nowej szkoły w Lipowcu odbyło się 13 marca 1972 roku. Przez kilka poprzedzających dni przenoszono pomoce naukowe oraz akta szkoły do nowego budynku. Decyzję Kuratorium Okręgu Szkolnego w Katowicach, szkole nadano imię Franciszka Waniołki. Nowa szkoła posiadała 11 pomieszczeń lekcyjnych i pracowni, w tym Izbę Pamięci Narodowej, bibliotekę, 2 gabinety pomocy naukowych, gabinet lekarski, obszerny hol na parterze i pierwszym piętrze, kuchnię, szatnie, sanitariaty oraz 3 mieszkania dla nauczycieli. Był to budynek nowoczesny, przestronny, jasny i bogato wyposażony w najróżniejsze pomoce audio – wizualne. W drugim etapie zaplanowano budowę sali gimnastycznej. Ostatecznie została ona oddana do użytku w roku 1975. Warto przytoczyć jeszcze kilka najważniejszych wydarzeń znaczących dla historii szkoły i jej rozwoju. W styczniu 1973 roku Nierodzim i Lipowiec zostały włączone do miasta Ustronia jako dzielnice, a szkoła w Lipowcu otrzymała nr 5. Dyrektorem szkoły był w tym okresie wspomniany już wcześniej Józef Balcar (1951- 1983). Postać nietuzinkowa, niewątpliwie zasłużona dla rozwoju oświatowo – kulturalnego Lipowca. Józef Balcar stał się dobrym duchem tej wsi. Założył po wojnie pierwszy amatorski teatr w Lipowcu, zorganizował zespół folklorystyczny. W jego ślady poszła córka, Leokadia Chraścina – nauczycielka, późniejszy dyrektor w szkole w Lipowcu, która wraz z nauczycielką wychowania muzycznego – panią Krystyną Szlauer – założyła Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca „Lipowiec”. Zespół regionalny przez nie prowadzony odnosił w ciągu szeregu lat ogromne sukcesy. Zdobył wyróżnienia I i II stopnia w Wojewódzkich Przeglądach Dziecięcych Zespołów Artystycznych (1973 i 1976 rok). Bardzo szybko zaczął się wyróżniać, zostawiając w tyle renomowane zespoły z Podhala i Zakopanego. Można powiedzieć, że rozsławił Lipowiec i lipowską szkołę w kraju i za granicą. Od lat siedemdziesiątych szkoła w Lipowcu realizowała, nowatorski wtedy, system wychowawczy według koncepcji prof. Heliodora Muszyńskiego. W październiku 1973 roku dyrektor szkoły Józef Balcar oraz nauczycielka Elżbieta Tyrna wystąpili w audycji telewizyjnej „Tele – Echo” nadawanej przez TV Warszawa. Mówili o szkole w Lipowcu oraz o wprowadzanej w niej koncepcji wychowawczej. W  1974 roku szkoła poddana została wizytacji frontalnej. 11 wizytatorów od maja do czerwca wizytowało szkołę, hospitując zajęcia i badając wyniki nauczania. Szkoła została zaliczona do placówek wyróżniających się, w związku z tym w roku 1974/75 jako eksperyment został już w pełni wprowadzony system wychowawczy prof. Heliodora Muszyńskiego. Sam profesor Uniwersytetu Poznańskiego Heliodor Muszyński zawitał  do Lipowca w styczniu 1975 roku, gdzie spotkał się z kadrą pedagogiczną oraz uczniami. W 1977 roku w ramach konkursu „Szkoła bezpiecznym miejscem dla dzieci” wybudowano Miasteczko Ruchu Drogowego oraz wyasfaltowano boisko do piłki ręcznej, oddano do użytku pracownię chemiczną i polonistyczną oraz nową bibliotekę. Szkoła zdobyła w tym konkursie pierwsze miejsce w kraju i została odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej. W 1981 roku pan Józef Balcar zostaje mianowany Miejskim Dyrektorem Szkół w Ustroniu, zachowując stanowisko dyrektora szkoły w Lipowcu, zastępcą  zostaje jego córka, nauczycielka tej szkoły, Leokadia Chraścina.

Trzy lata później, w 1984 roku, kiedy pan Józef Balcar odchodzi na emeryturę, pani Leokadia Chraścina zostaje dyrektorem szkoły, kontynuując działalność swojego ojca. Warto wspomnieć, że pan Józef Balcar uczył w naszej szkole 39 lat, z tego 33 był dyrektorem. W latach osiemdziesiątych szkoła może się pochwalić wieloma sukcesami uczniów, także sportowymi. Do tych ostatnich przyczynił się nauczyciel wychowania fizycznego Marek Konowoł, który szkolił młodzież szkolną i pozaszkolną w skoku o tyczce. Młodzi sportowcy z Lipowca zdobywali czołowe miejsca w mistrzostwach Polski w swojej kategorii wiekowej, przywożąc z każdych zawodów sporo medali. W 1992 roku nauczyciel wychowania fizycznego pan Marek Konowoł objął obowiązki dyrektora szkoły i pełnił je przez 16 lat. W tym czasie uczniowie osiągali znaczące sukcesy sportowe. Nowy dyrektor zmienił   także wizerunek szkoły za sprawą remontów i inwestycji. Metamorfozie uległy przede wszystkim szkolne obiekty sportowe. Sala gimnastyczna, sale lekcyjne, świetlica, biblioteka i sekretariat zyskały nowe pomoce i meble. Powstało zaplecze hotelowe, nowe sanitariaty, obiekty sportowe, zmieniono również ogrzewanie obiektu z węglowego na gazowe. Szkoła nadal jest lokalnym centrum życia kulturalnego. Biblioteka ma charakter szkolno – środowiskowy. Od 1994 roku zaczęła ukazywać się szkolna gazetka „Lipowskie Wieści” adresowana do młodzieży szkolnej i mieszkańców dzielnicy. Obecnie wychodzi pod nazwą „Co piszczy w Lipowcu”, a redagują ją dzieci szkolne. Ponieważ dyrektor Marek Konowoł odszedł na emeryturę, funkcję tę objęła z dniem 1 września 2008 roku Dominika Jucha. W roku szkolnym 2015/2016 obowiązki dyrektora szkoły w zastępstwie przebywającej na urlopie zdrowotnym Dominiki Juchy pełniła Małgorzata Heller.

Od 1 września 2015 r.  zajęcia komputerowe odbywają się w wyremontowanej oraz wyposażonej w nowy sprzęt pracowni. W czasie wakacji została wykonana w niej nowa instalacja elektryczna, instalacja sieciowa dla komputerów, pojawiły się także nowe meble a pomieszczenie zostało wymalowane. W tak przygotowanym pomieszczeniu zainstalowano 18 zestawów komputerowych, w tym 14 zupełnie nowych, zakupionych dla szkoły przez Urząd Miasta Ustroń.

Z dniem 1 września 2016 roku funkcję dyrektora szkoły objęła Katarzyna Burzyńska.

Szkoła przez ponad 40 lat  swojego istnienia gościła w swoich progach wiele znakomitych osobistości z kraju i z zagranicy, których nazwiska i wpisy można znaleźć w kronice szkoły. To, co było 40 lat temu rozpoczęte, nie zostało zmarnowane. Społeczność lipowska może być dumna z dzieła, które trwa do dziś, nieustannie się rozwija i modernizuje.

Opracowała: Jolanta Kowalska

Hymn Szkoły Podstawowej nr 5 w Ustroniu

Piątko, piątko nasza szkoło, jak tu gwarno i wesoło.

Wszyscy chętnie tu chodzimy, bo się nigdy nie nudzimy.

W każdy ranek wypoczęci, do nauki pełni chęci,

Piątki progi przekraczamy, wszyscy się tu uśmiechamy.

A nasz symbol piękna lipa, na dzień dobry uczniów wita.

Więc tak bardzo jej wierzymy, że się dla życia uczymy.

I czy lato jest, czy zima tak każdemu przypomina,

Że choć w piątce jest wesoły, to nie uczy się dla szkoły.

tekst hymnu: Małgorzata Heller